สิ่งหนึ่งที่วอร์เรน บัฟเฟตต์ (warren buffet) ทำเมื่อพยายามค้นหาว่าบริษัทใดมีความได้เปรียบเทียบในการแข่งขันที่ยั่งยืนหรือไม่มีคือ
ดูว่าบริษัทมีสินทรัพย์ (ให้คิดถึงเงินสด ที่ดิน/อาคาร)
และเป็นหนี้ผู้ขาย ธนาคาร หรือผู้ถือพันธบัตร จำนวนเท่าใด
ซึ่งเขาจะทราบได้โดยการดูงบดุลของบริษัท
งบดุลต่างกับงบกำไรขาดทุนตรงที่ งบดุลคือรายงานตัวเลข ณ
วันที่ระบุเท่านั้น เราไม่มีงบดุลสำหรับปีนั้นปีนี้ หรือไตรมาสนั้นไตรมาสนี้
แต่สามารถจัดทำขึ้นได้ทุกเมื่อในวันใดก็ได้ของปี และจะเป็นตัวเลข ณ วันที่จัดทำเท่านั้น
ฝ่ายบัญชีของบริษัทหนึ่งๆ จะจัดทำงบดุล ณ วันสุดท้ายของทุกไตรมาส
ให้เราคิดว่ามันคือภาพถ่ายของสภาพการเงินของบริษัท ณ วันนั้นที่จัดทำก็แล้วกัน
งบดุลในปัจจุบันแบ่งออกเป็น
2 ส่วน คือ : ส่วนแรก คือ สินทรัพย์
ซึ่งมีหลายประเภทด้วยกัน คือ เงินสด ลูกหนี้การค้า สินค้าคงคลัง ที่ดิน/อาคาร โรงงาน และเครื่องจักร
ส่วนที่สอง
ของงบดุล คือ หนี้สินและส่วนผู้ถือหุ้น ภายใต้หมวดหนี้สิน เราจะพบหนี้สิน 2 ประเภท คือ : หนี้สินหมุนเวียน (Current
Liabilities) และหนี้สินไม่หมุนเวียน หรือหนี้สินระยะยาว (Long-Term
Liabilities) หนี้สินหมุนเวียน คือหนี้ที่ครบกำหนดชำระภายใน 1 ปี ซึ่งรวมถึงการลงทุนเงินสดและการลงทุนระยะสั้น สินค้าคงคลังรวม
ลูกหนี้รวม และค่าใช้จ่ายที่ชำระล่วงหน้า
หนี้สินไม่หมุนเวียนหรือหนี้สินระยะยาว
คือหนี้ที่ถึงกำหนดชำระในอีก 1 ปีหรือกว่า ซึ่งรวมถึง
เงินที่เป็นหนี้ผู้ขายสินค้าให้บริษัท ภาษีที่ยังไม่ได้ชำระ เงินกู้ธนาคาร
และเงินกู้ยืมจากการออกพันธบัตร เป็นต้น
ในการมองหาบริษัทที่มีความได้เปรียบในการแข่งขันที่ยั่งยืน
วอร์เรนจะมองหาอะไรบางอย่างจากแต่ละหมวดของสินทรัพย์และหนี้สิน
ซึ่งเราจะพูดถึงต่อไปในเนื้อหานี้
หากนำสินทรัพย์ทั้งหมดตั้งแล้วหักหนี้สินทั้งหมดออก
เราจะได้มูลค่าสุทธิของธุรกิจซึ่งเท่ากับส่วนของผู้ถือหุ้น ตัวอย่างเช่น : หารธุรกิจมีสินทรัพย์มูลค่า $1000,000 และหนี้สิน $25,000
มูลค่าสุทธิของหรือส่วนของผู้ถือหุ้นของธุรกิจนั้นๆ จะเท่ากับ $75,000
แต่ถ้าหากธุรกิจมีสินทรัพย์มูลค่า $100,000 และหนี้สิน
$175,000 มูลค่าสุทธิของหรือส่วนของผู้ถือหุ้นของธุรกิจนั้นๆจะเท่ากับติดลบ
$75,000 หมื่น
สินทรัพย์ – หนี้สิน
= มูลค่าสุทธิ หรือส่วนของผู้ถือหุ้น
ทั้งหมดนี้คือความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับงบดุล
ตอนนี้เราจะกระโจนเข้าไปดูว่าวอร์เรนใช้งบดุลและข้อมูลในแต่ละหมวดอย่างไรในการบ่งชี้ว่าบริษัทใดที่มีความได้เปรียบในการแข่งขันที่ยั่งยืนเหนือคู่แข่ง
|
งบดุล
|
|||
|
($ ล้าน)
|
|||
|
สินทรัพย์
เงินสดและเงินลงทุนระยะสั้น
สินค้าคงคลัง
ลูกหนี้การค้า – สุทธิ
ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า
|
$4,208
2,220
3,317
2,260
|
หนี้สิน
เจ้าหนี้การค้า
ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย
หนี้ระยะสั้น
หนี้ระยะยาวที่จะครบกำหนด
|
$1,380
5,535
5,919
133
|
|
รวม
สินทรัพย์หมุนเวียนอื่นๆ 0
|
หนี้สินหมุนเวียนอื่นๆ 258
|
||
|
รวม สินทรัพย์หมุนเวียน
|
12,005
|
รวม หนี้สินหมุนเวียน
|
13,225
|
|
อาคาร-ที่ดิน/โรงงาน/เครื่องจักร
ค่าความนิยม – สุทธิ
สินทรัพย์ไม่มีตัวตน – สุทธิ
|
8,493
4,246
7,863
|
หนี้ระยะยาว
ภาษีเงินได้รอตัดบัญชี
ส่วนของผู้ถือหุ้นส่วนน้อย
|
3,277
1,890
0
|
|
การลงทุนระยะยาว
|
7,777
|
หนี้สินอื่นๆ
3,133
|
|
|
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่นๆ
|
2,675
|
รวม หนี้สิน
|
21,525
|
|
สินทรัพย์อื่นๆ 0
|
|
|
|
|
รวม สินทรัพย์
|
$43,059
|
ส่วนของผู้ถือหุ้น
หุ้นบุริมสิทธิ์
หุ้นสามัญ
ส่วนเกินมูลค่าหุ้น
กำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรร
|
0
1,296
7,378
36,235
|
|
|
|
หุ้นซื้อคืน-หุ้นสามัญ -23,375
|
|
|
|
|
รวม ส่วนของผู้ถือหุ้น
รวม หนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น
|
21,534
$43.059
|