ไม่มีกำไร ใช่จะไร้คุณค่า / โดย คนขายของ

  AMAZON.COM ทำ IPO เมื่อปี 1997 ในตอนนั้นบริษัทมีรายได้เพียง 148 ล้านเหรียญ และ ขาดทุนสูงถึง 29 ล้านเหรียญ บริษัทขาดทุนทุกไตรมาสตั้งแต่เข้าตลาด จนกระทั่งผ่านไป 6 ปี จึงเริ่มมีกำไรเป็นครั้งแรกในไตรมาสสี่ของปี 2003 ถ้าเราเห็นตัวเลขแบบนี้เรายังคงลงทุนในหุ้น ​AMAZON ไหม? นักลงทุนหลายๆท่านที่ให้ความสำคัญกับค่าอัตราส่วนทางการเงินเป็นหลัก คงตอบว่า “ไม่” ถึงตอนนี้ AMAZON เข้าตลาดมา 18 ปีแล้วและราคาก็ได้ขึ้นมาราวๆ 500 เท่า แม้ปีหลังๆ AMAZON สามารถทำกำไรได้บ้างแล้ว แต่ในปีนี้บริษัทก็กลับมาขาดทุนอีก ทำไม ตลาดถึงให้มูลค่ากิจการบริษัทที่ขาดทุนบริษัทนี้สูงถึง 220,000 ล้านเหรียญ? มีเรื่องอะไรอื่นๆ อีกไหมที่เป็นเรื่องสำคัญในการประเมินมูลค่าของบริษัทนอกจากกำไร?

  ในปลายปี 2014 Facebook ได้ประกาศการซื้อกิจการที่ทั้งโลกต้องตะลึง ด้วยการซื้อ “WhatsApp” แอพพลิเคชั่นส่งข้อความที่มีพนักงานแค่ 55 คน บริษัทมีรายได้ 10 ล้านเหรียญ และขาดทุนสูงถึง 138 ล้านเหรียญในปี 2013 แต่ Facebook ตัดสินใจซื้อ “WhatsApp” ด้วยมูลค่าสูงถึง 22,000 ล้านเหรียญ ถ้าเราคิดหามูลค่ากิจการของ “WhatsApp” แบบที่ได้ เรียนกันมา เราคงไม่เข้าใจว่าทำไม Mark Zuckerberg เจ้าของ Facebook ถึงได้ตัดสินใจ ให้มูลค่ากิจการของ “WhatsApp” สูงขนาดนั้น Bill Aulet อาจารย์ประจำ MIT Sloan Business School of Management ได้อธิบายถึงดีลนี้ไว้ว่า “WhatsApp” นั้นมี ผู้ใช้งานทั้งหมดราว 450 ล้านคน และยังคงเพิ่มขึ้นในอัตราสูงถึงวันละ 1 ล้านคน เท่ากับว่า Facebook จ่ายเงินซื้อลูกค้าของ “Whatsapp” หัวละ 49 เหรียญ แต่ Facebook ทำการคำนวณแล้วว่าลูกค้าเหล่านี้จะสามารถช่วย Facebook ทำเงินได้สูงถึง 120 เหรียญต่อหัว ในอนาคต ซึ่งหากมองในมุมนี้เราอาจจะรู้สึกว่าดีลนี้ดูสมเหตุสมผลขึ้นมา

  หุ้นชื่อ PETX ซื้อขายกันในตลาด NASDAQ ออก IPO ในราคา 6 เหรียญเมื่อปี 2013 บริษัททำกิจการเกี่ยวกับยาปฏิชีวนะสำหรับสัตว์เลี่้ยงและมีใบอนุญาติในการวิจัยยาอยู่จำนวนมาก บริษัทนี้ขาดทุนมาตลอดตั้งแต่เข้ามาซื้อขายในตลาด อย่าว่าแต่กำไรเลยครับ รายได้ยังแทบจะไม่มี แต่ตอนนี้ราคาได้ขึ้นมาสูงถึง 18 เหรียญ มีมูลค่ากิจการสูงถึง 500 ล้านเหรียญ นักลงทุนส่วนใหญ่ เข้ามาซื้อหุ้นของบริษัทด้วยความคาดหวังว่า เมื่อยาทั้งหลายที่บริษัทกำลังพัฒนาอยู่ออกสู่ตลาด จะสามารถสร้างรายได้และกำไรให้เติบโตได้อย่างก้าวกระโดด เช่น ในตอนนี้ยาแก้อาการเบื่ออาหาร ของสัตว์เลี่้ยงได้รับการพัฒนาใกล้สำเร็จ มีการคาดการณ์ว่ายาตัวนี้จะสามารถวางตลาดได้ช่วงปลายปี 2016 นอกจากนั้น ตัวเลขขาดทุนของบริษัทมีแนวโน้มดีขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ราคาหุ้นตอบสนอง ในทางที่ดีขึ้น และเมื่อพิจารณาจากจำนวนสุนัขและแมวในอเมริกาซึ่งมีถึงราว 150 ล้านตัว ดังนั้นหาก PETX ทำได้สำเร็จจริงคงสามารถสร้างลูกค้าได้จำนวนไม่น้อยเลยทีเดียว

  การที่บริษัทที่มีผลประกอบการขาดทุนนั้นอาจทำให้นักลงทุนหลายคนละเลยหุ้นเหล่านี้ไป ไม่ได้ทำ การศึกษาในรายละเอียดเพิ่มเติม ถ้าบริษัทเหล่านั้นอยู่ในอุตสาหกรรมที่มีการเจริญเติบโตอยู่ บริษัทเหล่านั้นก็อาจจะไม่ได้ดูแย่เสมอไป อย่าง AMAZON ถึงแม้จะทำกำไรได้ไม่ประทับใจ แต่ยอดรายได้ของ AMAZON เติบโตถึง 625 เท่านับจากวันที่ IPO จนมาอยู่ที่ 92,000 ล้านเหรียญในตอนนี้ นอกจากนั้น AMAZON เป็นบริษัทที่ลงทุนใน R&D สูงมาก ถ้าหากลด ค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ไปได้ กำไรของบริษัทจะกลับมาโตอย่างมีนัยยะสำคัญ

  แต่ถึงกระนั้นก็ตาม การลงทุนในบริษัทที่ไม่มีผลกำไรก็มีข้อด้อยอยู่หลายประการ เช่น บริษัทเหล่านั้นมักไม่มีเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น บางบริษัทผู้บริหารทำการขายฝันให้นักลงทุนเฝ้ารอ แต่ฝันนั้นไม่เป็นจริงสักที จนเทคโนโลยีเริ่มเปลี่ยนไป กลายเป็นว่าเงินวิจัยของบริษัทสูญเปล่า เพื่อที่จะประเมินมูลค่าของกิจการที่มีผลประกอบการขาดทุนได้แม่นยำนักลงทุนควรมีความรู้ในเรื่องธุรกิจและอุตสาหกรรมของบริษัทพอสมควร เห็นในสิ่งที่คนอื่นไม่เห็น มีความเข้าใจในสินทรัพย์ที่ บริษัทถือครองอยู่ซึ่งอาจมีมูลค่าเพิ่มในอนาคตเช่น สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ แบรนด์ เทคโนโลยี หรือ ฐานลูกค้าและระบบจัดจำหน่ายเป็นต้น ดังนั้นหากเราเห็นบริษัทศักยภาพดีที่มีผลประกอบการขาดทุน ก็อย่าเพิ่งละเลยในทุกกรณีไป เพราะบริษัทเหล่านั้นอาจสามารถสร้างกำไรในการลงทุนให้ท่าน ได้อย่างงดงามในอนาคต